HISTORIA BIBLIOTEKI

 
Ustalenie dokładnej daty rozpoczęcia działalności biblioteki w Dąbrowie Chełmińskiej jest trudne, ze względu na brak dokumentów. Bardzo często datę rozpoczęcia działalności przyjmuje się na podstawie pierwszego wpisu w księdze inwentarzowej, co okazuje się błędem. Data taka może funkcjonować jako umowna przez długie lata. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w Gminnej Bibliotece Publicznej w Dąbrowie Chełmińskiej: oficjalnie w dokumentach podawano datę 24.04.1949 r. (pierwszy wpis do księgi inwentarzowej).
  
Zaczątki istnienia biblioteki na naszym terenie sięgają lat międzywojennych, a nawet wcześniejszych. Początkowo były to biblioteki Towarzystwa Czytelni Ludowych, organizacji założonej w 1880 r. w zaborze pruskim szerzącej oświatę wśród ludu. Towarzystwo to działało do 1939 r. W Dąbrowie Chełmińskiej znajdowała się jego filia, która dokonywała wymiany książek w punktach znajdujących się w szkołach na terenie gminy. W ten sposób propagowano polską książkę np. w szkole w Gzinie, gdzie książki znajdowały się w 3 szafach, a wypożyczaniem ich zarówno dzieciom, jak i dorosłym zajmował się kierownik szkoły, Polikarp Borkowski.  
Wybuch II wojny światowej przerwał działalność życia towarzyskiego i kulturalnego. Świadoma polityka germanizacyjna zniszczyła prawie wszystkie zasoby kulturalne. W czasie okupacji hitlerowskiej książki uległy zniszczeniu, a biblioteki likwidacji.  
Po wyzwoleniu, w bardzo trudnych warunkach, przystąpiono do organizowania bibliotek od podstaw. Na wstępie zabezpieczono znikome pozostałości po okupacji oraz zaapelowano do społeczeństwa o dobrowolne przekazywanie książek do użytku publicznego, ogłoszono zbiórkę książek pochodzących z przedwojennych bibliotek szkolnych. Do akcji tej włączyli się nauczyciele. Podjęta przez nich akcja była zaczątkiem bibliotek szkolnych i publicznych. 
Od czerwca 1947 r. na terenie gminy działało Koło Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”, którego założycielem i przewodniczącym był nauczyciel ze szkoły w Ostromecku, Władysław Lebelt. 
W dniu 1 maja 1948 r. Władysław Lebelt brał udział w uroczystości otwarcia Biblioteki Gminnej w Dąbrowie Chełmińskiej, jako przewodniczący Komitetu Organizacyjnego tej uroczystości.  

Potwierdzają to również inne dokumenty odnalezione w archiwum: 
  • Księga inwentarzowa zawierająca pieczęć Zarządu Gminy i Wójta Gminy  
    B. Pietrkiewicza, w której pod datą 31.05.1948 r. dokonano wpisu 59 książek. Książki te zostały przepisane do nowej księgi inwentarzowej pod datą 
    24.04.1949 r. ze zmienionymi numerami. 
  • Wyciąg z konta Zarządu Gminy w Dąbrowie Chełmińskiej z dnia 22.12.1948 r.,  
    z którego wynika m.in., że już 13.03.1948 r. dokonano wpłaty na zakup książek  w wysokości 20.000 zł.  
  • Rachunki z dokonanych zakupów na rzecz Gminnej Biblioteki Publicznej w 1948 r. 
Historia Gminnej Biblioteki Publicznej w Dąbrowie Chełmińskiej sięga więc roku 1948, a jej korzenie lat międzywojennych.  
Na przestrzeni lat zmieniła się nazwa, struktura organizacyjna, funkcje i zadania biblioteki. Początkowo funkcjonowała jako Gminna Biblioteka Publiczna, zaś od roku 1954 jako Gromadzka Biblioteka Publiczna. 
Kolejna zmiana w strukturze administracyjnej państwa, dokonana w 1973 r., zaowocowała ponowną zmianą nazwy na Gminną Bibliotekę Publiczną. 
Do 1975 r. biblioteka wchodziła w skład sieci bibliotek powiatu chełmińskiego.  
Od 1975 r., w wyniku likwidacji powiatów, nadzór merytoryczny i instruktażowy nad biblioteką przejęła Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. dr. Witolda Bełzy w Bydgoszczy.  
W 1993 r. placówki biblioteczne na terenie gminy połączono z bibliotekami szkolnymi, dzięki czemu zaczęły funkcjonować jako publiczno-szkolne a biblioteka przyjęła nazwę Gminna Biblioteka Publiczno-Szkolna.  
W wyniku zaleceń Kuratorium Oświaty z dniem 01.02.2018 r. filie biblioteki zostały przekształcone ponownie w biblioteki szkolne, zaś biblioteka w Dąbrowie Chełmińskiej przyjęła nazwę Gminna Biblioteka Publiczna. 
 
Początkowo prowadzenie biblioteki zlecano pracownikom Urzędu Gminy.  
Podpisy na dokumentach sugerują, że pierwszą osobą zajmującą się prowadzeniem biblioteki była Pelagia Porzyńska.  
W latach 1950-1951 bibliotekę prowadziła Maria Bartkowska, następnie w latach 1952-1953 Halina Pałczyńska, w 1954 r. Józefa Medoń, w latach 1955-1981 Halina Śliwińska, a w latach 1982-2017 r. biblioteką kierowała Danuta Wędrowska.  
 
BAZA LOKALOWA  
Pierwszy lokal biblioteki w Dąbrowie Chełmińskiej o powierzchni 16 m² znajdował się w budynku Urzędu Gminy, późniejszym gabinecie Wójta Gminy, przy ul. Bydgoskiej 21.  
W 1957 r. bibliotekę przeniesiono do prywatnego (nieistniejącego już) budynku państwa Haneltów, który znajdował się obok Urzędu Gminy, gdzie obecnie zlokalizowany jest przystanek PKS. Zajmowała w nim pow. ok. 30 m². Pod koniec listopada 1958 r. bibliotekę przeniesiono do lokalu w budynku prywatnym państwa Koszuckich przy tej samej ulicy. Pomieszczenie początkowo o pow. 28 m², powiększone o dodatkowy pokój – łączna pow. 32 m², biblioteka zajmowała do czerwca 1988 r. Dzięki pomocy dyrekcji Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bydgoszczy oraz instruktora WiMBP pana Daniela Rudnickiego Gminna Biblioteka Publiczna otrzymała wiosną 1988 r. pomieszczenia kontenerowe o pow. 68 m², w których prowadziła działalność do listopada 2002 r. Od listopada 2002 roku Biblioteka w Dąbrowie Chełmińskiej prowadzi swoją działalność w lokalu o powierzchni 143 m², w budynku przy ul. Bydgoskiej 19.